"ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์" บน TakoSign
หลักการทำสัญญาดิจิทัล ข้อกฎหมาย พ.ร.บ. ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ และมาตรฐาน ETDA ที่ทำให้เอกสารของคุณมีผลผูกพันทางกฎหมายจริง
ระบบ TakoSign ใช้ลายมือชื่อแบบใด
TakoSign ให้บริการ "ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป" (ตามมาตรา 9) ซึ่งครอบคลุมการเซ็นทั่วไป และลายเซ็นภาคหน่วยงาน หรือลักษณะพิเศษ มีความสมบูรณ์ทางกฎหมายสำหรับธุรกรรมทั่วไป
1. ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (E-Signature) คืออะไร
ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ คือ อักษร อักขระ ตัวเลข เสียง หรือสัญลักษณ์อื่นใด ที่สร้างขึ้นในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์โดยมีวัตถุประสงค์หลัก 2 ประการ ได้แก่:
ระบุตัวตน (Identification)
สามารถเชื่อมโยงและระบุตัวของผู้ใช้เป็นเจ้าของลายเซ็นนั้น
แสดงเจตนา (Intention)
แสดงว่าผู้เซ็นตกลงและยอมรับข้อความในเอกสารนั้นๆ
2. กฎหมายไทยแบ่งลายมือชื่อเป็น 3 ประเภท
อ้างอิงตามข้อเสนอแนะมาตรฐาน ETDA (ขมธอ. 23-2563) ประเภทของลายมือชื่อแบ่งตามระดับความรัดกุม ดังนี้
ประเภทที่ 1: ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป (มาตรา 9)
สร้างขึ้นในรูปแบบใดก็ได้ที่สื่อความหมายและแสดงเจตนาของบุคคล พร้อมมีหลักฐานยืนยันว่าเอกสารไม่ถูกแก้ไขในภายหลัง ซึ่งใช้ได้กับธุรกรรมทั่วไปในการทำงานและการดำเนินธุรกิจ
ตัวอย่างการใช้งาน:
- วาดลายเซ็นผ่านหน้าจอสัมผัส (Stylus หรือใช้นิ้ววาด)
- แนบภาพถ่ายหรือรูปสแกนลายมือชื่อ
- การคลิกปุ่ม "ยอมรับ" หรือทำเครื่องหมายในช่องติ๊ก
- การพิมพ์ชื่อในอีเมลหรือข้อความ
ประเภทที่ 2: ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ (มาตรา 26)
เป็นลายมือชื่อดิจิทัล (Digital Signature) ที่ใช้ระบบเข้ารหัสแบบ PKI ร่วมกับการพิสูจน์ตัวตนที่ระดับ IAL2 และการยืนยันตัวตนที่ระดับ AAL2 ขึ้นไป ซึ่งเข้มงวดกว่าประเภทที่ 1 และต้องอาศัยการยืนยันตัวตนแบบหลายปัจจัย
ประเภทที่ 3: ลายมือชื่อที่เชื่อถือได้พร้อมใบรับรอง (มาตรา 26 และ 28)
คล้ายประเภทที่ 2 แต่ต้องมีการรับรองสิทธิ์จาก "ผู้ให้บริการออกใบรับรอง" (Certificate Authority - CA) ที่ได้รับอนุญาต
3. TakoSign สร้างความน่าเชื่อถือให้กับลายเซ็นอย่างไร
แม้จะใช้รูปแบบ "ลายมือชื่อทั่วไป (มาตรา 9)" แต่ TakoSign มีระบบจัดเก็บพยานหลักฐาน (Audit Log) ตามแนวทางของ ETDA เพื่อให้สามารถใช้เป็นหลักฐานในชั้นศาลได้อย่างสมบูรณ์:
บันทึกข้อมูลระบุตัวตน
จัดเก็บ Email, IP Address, ข้อมูลอุปกรณ์ และประวัติการล็อกอินของผู้ลงนาม
ประทับเวลา (Timestamp)
บันทึกวันและเวลาที่กดส่ง เปิดอ่าน และกดเซ็นชื่อในเอกสารอย่างแม่นยำ
ยืนยันเจตนาลงนาม
มีขั้นตอนให้ผู้เซ็นยืนยันการยอมรับเงื่อนไขก่อนสร้างลายเซ็นอย่างชัดเจน
ป้องกันการแก้ไข (Integrity)
เมื่อเซ็นครบแล้ว ระบบจะล็อกไฟล์ PDF ไม่ให้สามารถแก้ไขเนื้อหาได้อีก
4. ความรับผิดชอบของแต่ละฝ่าย
ข้อตกลงในเอกสารเกิดขึ้นระหว่างผู้ส่งและผู้ลงนาม โดย TakoSign ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือลงนามและผู้เก็บหลักฐาน แต่ละฝ่ายจึงมีขอบเขตความรับผิดชอบที่ต่างกัน
ฝ่ายที่ 1
ผู้ส่งเอกสาร
ผู้สร้างคำขอลงนามและกำหนดผู้ลงนาม
- ความถูกต้องและครบถ้วนของเนื้อหาเอกสาร รวมถึงตัวเลข เงื่อนไข และข้อความทั้งหมดที่ปรากฏในเอกสาร
- การระบุผู้ลงนามและช่องทางติดต่อที่ถูกต้อง เพื่อให้คำขอลงนามไปถึงบุคคลที่ตั้งใจจะให้ลงนามจริง
- สิทธิและอำนาจในการส่งเอกสารนั้นให้ลงนาม ตามที่ได้รับมอบหมายจากองค์กรหรือคู่สัญญา
ฝ่ายที่ 2
ผู้ลงนาม
ผู้ที่ได้รับคำขอและลงลายมือชื่อในเอกสาร
- การตรวจสอบเนื้อหาให้เข้าใจก่อนยืนยัน เนื่องจากการลงนามถือเป็นการแสดงเจตนายอมรับข้อความในเอกสารตามกฎหมาย
- ความมีอำนาจลงนาม ทั้งในนามตนเองหรือในนามองค์กรที่ตนเป็นตัวแทน
- การดูแลช่องทางที่ใช้รับลิงก์ลงนาม ไม่ให้บุคคลอื่นเข้าถึงและลงนามแทนได้
ผู้ให้บริการ
TakoSign
ระบบที่ให้บริการลงนามและเก็บหลักฐาน
- ให้บริการระบบลงนามและบันทึกหลักฐานการลงนาม เพื่อให้ทุกฝ่ายตรวจสอบย้อนหลังได้ว่าใครลงนามเมื่อใด
- ไม่ได้เป็นคู่สัญญาหรือมีส่วนในข้อตกลงระหว่างคู่กรณี ข้อพิพาทที่เกิดขึ้นเป็นเรื่องระหว่างผู้ส่งเอกสารและผู้ลงนามเท่านั้น
- ไม่ถือเป็นการให้คำปรึกษาทางกฎหมาย และไม่เป็นการวินิจฉัยว่าเอกสาร ลายมือชื่อ หรือธุรกรรมใดสมบูรณ์ตามกฎหมายในเนื้อหาใด ซึ่งเป็นความรับผิดชอบของผู้ใช้งานเอง
5. ข้อจำกัดที่ควรทราบ
ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ใช้ได้กับธุรกรรมทั่วไปเป็นส่วนใหญ่ แต่เอกสารบางประเภทมีเงื่อนไขเพิ่มเติมที่ควรตรวจสอบก่อนใช้งาน
ธุรกรรมที่กฎหมายกำหนดแบบไม่เป็นการเฉพาะ
กฎหมายกำหนดรูปแบบเฉพาะไว้สำหรับเอกสารบางประเภท ซึ่งต้องดำเนินการตามขั้นตอนที่กำหนดจึงจะมีผลสมบูรณ์ ธุรกรรมเหล่านี้อาจไม่สามารถดำเนินการโดยลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์นี้ได้ หากไม่แน่ใจว่าเอกสารของคุณเข้าข่ายหรือไม่ ควรปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายก่อนดำเนินการ
ตัวอย่างเอกสารที่อาจเข้าข่าย
- เอกสารที่ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
- เอกสารที่กฎหมายกำหนดให้ต้องมีพยาน
- เอกสารที่ต้องมีการรับรองลายมือชื่อ
การยอมรับจากบุคคลภายนอก
บริษัทไม่รับรองว่าคู่สัญญา ศาล นายทะเบียน หน่วยงานของรัฐ หรือบุคคลภายนอกใดจะยอมรับเอกสารที่ลงลายมือชื่อผ่านบริการนี้ แต่ละหน่วยงานอาจมีระเบียบภายในหรือข้อกำหนดเรื่องรูปแบบเอกสารที่แตกต่างกัน หากต้องนำเอกสารไปยื่นต่อหน่วยงานใดโดยเฉพาะ แนะนำให้ตรวจสอบเงื่อนไขของหน่วยงานนั้นก่อนใช้งาน